ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ Finance Commission and Panchayat Raj System

 

🌿ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗ (Finance Commission) ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

• ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳಿಗೆ ಭಾರಿ ಅನುದಾನ:
16ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ ಶಿಫಾರಸಿನ ಪ್ರಕಾರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟು ₹18,889 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನ ಸಿಗಲಿದೆ ಎಂದು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಚಿವ ಈಶ್ವರ ಬಿ. ಖಂಡ್ರೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

• ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟು ಅನುದಾನ: ಆಯೋಗದ ಶಿಫಾರಸಿನಂತೆ ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ₹15,111 ಕೋಟಿ ಮೂಲ ಅನುದಾನ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅನುದಾನ ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು ₹18,889 ಕೋಟಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶ: ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಚಿವ ರಾಜೀವ್ ರಂಜನ್ ಸಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದೆ.

• ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹ ಗುರಿ ಸಾಧನೆ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಸ್ತಿಗಳಿಂದ ಶೇ. 80ರಷ್ಟು ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹದ ಗುರಿ ಸಾಧಿಸಿವೆ.

• GPDP ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಗಡುವು: ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು 2025ರ ಆಗಸ್ಟ್ ಒಳಗಾಗಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು (GPDP) ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿವೆ.

ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗ (Finance Commission - Article 280):

- ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ: ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ 280ನೇ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಪ್ರತಿ 5 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಅಥವಾ ಅಗತ್ಯ ಬಿದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
• ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯ: ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ತೆರಿಗೆಯ ನಿವ್ವಳ ಆದಾಯದ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಾದ ಸಹಾಯಾನುದಾನಗಳ (Grants-in-aid) ಬಗ್ಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವುದು.
• 16ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗ: ಇದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಅರವಿಂದ್ ಪನಗರಿಯಾ (ಇವರು ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ಮೊದಲ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು). ಈ ಆಯೋಗದ ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಅವಧಿ 2026 ರಿಂದ 2031 (5 ವರ್ಷಗಳು).
• 15ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗ: ಇದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಎನ್. ಕೆ. ಸಿಂಗ್ (ನಂದ ಕಿಶೋರ್ ಸಿಂಗ್) ಆಗಿದ್ದರು.ಇದರ ಅವಧಿ 2021-22 ರಿಂದ 2025-26.
• ಮೊದಲ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗ: 1951 ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಯಿತು,ಇದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಕೆ. ಸಿ. ನಿಯೋಗಿ

🌿ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ತಿದ್ದುಪಡಿ

• 73ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ (1992): ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ 9ನೇ ಭಾಗ ಮತ್ತು 11ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯನ್ನು (11th Schedule) ಸೇರಿಸಿತು. ಇದು ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳಿಗೆ 29 ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ದಿನ: ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್ 24 ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಏಪ್ರಿಲ್ 24, 1993 ರಂದು ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು).

👉ಕರ್ನಾಟಕ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಕಾಯ್ದೆ, 1993: ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹಂತದ ಪಂಚಾಯತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ:

- ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ - ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ
- ತಾಲ್ಲೂಕು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ - ತಾಲ್ಲೂಕು ಪಂಚಾಯಿತಿ
- ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ - ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯಿತಿ.

ರಾಜ್ಯ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗ (Article 243-I):

ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಪ್ರತಿ 5 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ರಾಜ್ಯದ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹಂಚಲು ರಾಜ್ಯ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ
• ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣೆ ಆಯೋಗ (Article 243-K): ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣೆ ಆಯೋಗದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.